اخبار
1399/02/22 12:27

دوام زراعت در اصفهان، نیازمند تغییر الگوی کشت

دوام زراعت در پهنه نصف جهان با وجود استمرار سال‌های کم آبی، مستلزم تغییر الگوی کشت و برنامه‌ریزی مجدانه و اصولی برای تحقق این مهم با توجه به اقلیم و ظرفیت‌های بومی است .

کشت خودسرانه و بدون برنامه‌ریزی، یکی از نمودهای آشکار کشاورزی سنتی در کشورهای جهان سوم از جمله ایران است، الگویی که نه تنها برای تعادل بازار آسیب زاست بلکه تاکید بر کشت یک یا چند محصول آسیب‌های زیادی برای منابع آبی، اکوسیستم و خاک به دنبال دارد .

این در حالی است که برآیند آمارهای ارایه شده نشان می‌دهد با اصلاح الگوی کشت، تولید محصولات باغی در یک هکتار تا حدود ۵۰ درصد نسبت به کشاورزی سنتی افزایش می‌یابد و در مصرف آب هم سالانه ۲۰۰ هزار لیتر در ثانیه در ۱۰ هزار متر مربع عرصه کشاورزی  صرفه‌جویی خواهد شد .

 تغییر الگوی کشت در ایران و اصفهان با توجه به کمبود آب ضروری است چرا که در کشوری همچون ایران که میزان بارندگی آن یک چهارم و تبخیر آب آن ۲ برابر جهان است باید تمام برنامه‌ریزی ها در زمینه تولید محصولات کشاورزی به صورت همگرا مورد توجه قرار بگیرد .

مقدار بارش‌ها در سرشاخه‌های زاینده‌رود از ابتدای سال آبی جاری(مهر ۹۸ ) تا ۳۰ فروردین ۹۹ یک‌هزار و ۶۳ میلی‌متر بوده که بارندگی‌ها به نسبت سال قبل ۴۸ و در مقایسه با متوسط بلندمدت ۱۵ درصد کاهش داشته است.این مساله ضرورت تغییر الگوی کشت در بخش کشاورزی اصفهان را برای مدیریت منابع آب و دوام زراعت دو چندان کرده است .

زمین‌های کشاورزی اصفهان حدود ۵۵۰ هزار هکتار را تشکیل می‌دهند که با توجه به محدودیت منابع آب در سال‌های اخیر، ۳۰۰ هزار هکتار آن زیر کشت زراعی و باغی قرار می‌گیرد .

به گفته مسئولان، در سال زراعی جاری تا اکنون حدود ۴۰ هزار هکتار از اراضی اصفهان زیر کشت رفته که شامل ۳۰ هزار هکتار گندم و ۱۰ هزار هکتار جو است، همچنین  ۵۳ میلیون مترمکعب آب تا اکنون به کشاورزان تخصیص یافت .

تدوین اطلس آب، گام نخست برای الگوی کشت بهینه

"سالانه ۴.۶ میلیون تُن محصولات زراعی و ۸۰۰ هزار تن محصولات باغی و گلخانه ای در استان اصفهان تولید می‌شود که ۴۸۹ هزار هکتار از اراضی مربوط به کشت گیاهان زراعی و ۷۹ هزار هکتار مربوط به باغات است ."

رییس سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان با بیان این مطلب به کم‌آبی و واقع شدن این استان در منطقه خشک کشور اشاره کرد و افزود: عملیات زیربنایی و زیرساختی برای تداوم کشاورزی در دوره خشکسالی انجام شده و اصلاح الگوی کشت محصولات زراعی و جایگزینی گیاهان تاب‌آور در برار خشکی و شوری در دستور کار است .

مهرداد مرادمند در گفت و گو با ایرنا افزود: بر این اساس سال گذشته هفت هزار تن گندم و جو گواهی شده مورد استفاده قرار گرفت و تغییر کشت از بهار به پاییز را داشتیم تا بهتر بتوانیم منابع آبی را مدیریت کنیم .

به گفته وی  ۱۴۱ هزار هکتار از مزارع استان اصفهان تحت اجرای روش‌های آبیاری نوین قرار گرفته است که نیمی از سطح زیر کشت زراعی استان را شامل می‌شود .

مرادمند از تدوین اطلس آب با همکاری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی خبر داد و افزود: این اطلس به صورت دقیق میزان مصرف آب و تولید انواع محصولات کشاورزی در مناطق گوناگون استان را به صورت جز به جز مشخص کرده است .

وی با بیان اینکه یک هزار و ٨۵۶ گلخانه فعال در استان اصفهان وجود دارد، افزود: در سال‌های گذشته توسعه کشت گیاهان دارویی و محصولاتی مانند زعفران و موسیر را در استان شاهد بودیم .

ضرورت توسعه کشت گلخانه ای در اصفهان

کارشناسان، کشت گلخانه‌ای را به‌عنوان روشی پیشرفته  در کشت و کار برای رونق کشاورزی بویژه در مناطقی که با مشکل کم‌آبی روبه رو هستند توصیه می‌کنند. سطح زیر کشت محصولات گلخانه‌ای شامل سبزی و صیفی و گل و گیاه زینتی استان اصفهان رتبه دوم کشوری را به خود اختصاص داده است .

از این رو رییس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی اصفهان، تغییر شیوه کشت از فضای باز و به صورت سنتی به فضای گلخانه‌ای را  راهکار مناسب برای دوام کشاورزیدر شرایط فعلی می‌داند .

احمد صادقی در گفت و گو با ایرنا توسعه این نوع کشت را مستلزم حمایت از سوی متولیان دانست و افزود: صرفه جویی در مصرف آب، افزایش راندمان، اشتغال‌زایی بهتر و تولید محصولات با کیفیت بالاتر از مزایای کشت گلخانه‌ای محسوب می‌شود و گسترش آن به سود کشاورزی و اقتصاد کشور است .

رییس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی اصفهان درباره مشکلاتی که در روند طرح مذکور وجود دارد، اضافه کرد:  اینگونه طرح‌ها نیازمند تسهیلات بانکی است، اما تامین وثیقه بانکی خواسته شده کار چندان راحتی نیست بخصوص اینکه بسیاری از زمین‌های کشاورزی آن نوع سند مالکیتی که مد نظر بانک است، ندارند و همین امر دریافت وام و تسهیلات را با مشکل روبه رو می‌کند .

صادقی گفت: انواع محصولات سبزی و صیفی مانند خیار، گوجه، فلفل دلمه‌ای رنگی، بادمجان، توت فرنگی، سبزی برگی و غده‌ای به همراه گل‌های تزیینی در ایران بوسیله کشت گلخانه‌ای تولید می‌شود، اما می‌توانیم مانند بقیه کشورها سایر محصولات باغی و میوه‌ها را هم از طریق این روش کشت کنیم و تنوع محصولات را افزایش دهیم .

وی با بیان اینکه کیفیت محصول گلخانه ای هم اندازه با کشت سنتی و حتی بالاتر است، خاطرنشان کرد: کنترل آفات و بیماری‌ها، شرایط محیطی مناسب و رسیدگی دقیق‌تر باعث می‌شود که این نوع محصولات با کیفیت بهتری برداشت شوند و به دست مصرف کنندگان برسند .

رییس کمیسیون کشاورزی ادامه داد: این که در اذهان عمومی کیفیت محصولات گلخانه‌ای را کمتر می پندازند، از لحاظ علمی درست نیست .

تولید انبوه سبزی و صیفی در اصفهان، نتیجه تغییر الگوی کشت

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی اصفهان  هم در گفت‌ و گو با ایرنا اظهارداشت: مساحت گلخانه‌های اصفهان از یک هزار و ۸۴۰ هکتار در سال ۹۷ اکنون به یک هزار و ۹۵۰ هکتار رسیده است که با توجه به برنامه‌ریزی انجام شده و فراهم کردن بستر سرمایه‌گذاری لازم این مقدار تا پایان سال جاری به۲ هزار هکتار افزایش خواهد یافت .

احمدرضا رییس‌زاده  افزود: این میزان گلخانه در طول سال قادر خواهد بود ۳۰۰ هزار تُن انواع محصولات سبزی و صیفی مانند خیار، گوجه، فلفل دلمه‌ای رنگی، بادمجان، توت فرنگی، سبزی برگی و غده‌ای تولید کند .

وی ادامه داد: سالانه ۱۳۰ میلیون شاخه و اصله انواع گل و گلدان و گیاه تزیینی در ۱۸۰ هکتار گلخانه این منطقه تولید می‌شود که شامل شاخه بریده، گیاهان آپارتمانی، درخت و درختچه، گل‌های فصلی و نشایی است .

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی اصفهان بیان کرد: سالانه ۵۰ هزار تن انواع محصولات گلخانه‌ای از این استان به خارج کشور صادر می‌شود و سیاست ما همچون وزارتخانه توسعه این نوع کشت و کار است .

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی اصفهان با اشاره به اهمیت صادرات در وضعیت کنونی افزود: این میزان صادرات سالانه افزون بر ۵۰ میلیون دلار ارزآوری برای کشورمان دارد .

وی ادامه داد: تغییر شیوه کشت از فضای باز و بصورت سنتی به فضای گلخانه‌ای از اولویت‌های اصلی وزارتخانه است و این شیوه در استان اصفهان بطور جدی دنبال می‌شود .

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان با اشاره به شهرستان‌های فلاورجان، تیران و کرون، مبارکه، اصفهان، شهرضا و نجف‌آباد به عنوان فعالان صنعت کشت و کار گلخانه‌ای در این استان  گفت: چهار هزار و ۵۰۰ واحد گلخانه در استان مستقر است که ۲۰ هزار نفر شغل مستقیم و معادل همین رقم شغل غیر مستقیم در مراکز فرآوری و بسته بندی محصولات ایجاد کرده است .

مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی اصفهان اضافه کرد: این نوع کشت و کار در مناطق معتدل بهتر جواب می‌دهد بنابراین مناطق مرکزی استان شمار بیشتری از گلخانه‌ها را در خود جای داده است .

بنا به اظهار کارشناسان، یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار در چند سال اخیر در تغییر الگوی کشت بین کشاورزان ایرانی، مساله خشکسالی بوده است .

اراضی کشاورزی اصفهان حدود ۵۶۳ هزار هکتار یا معادل ۳/۵ درصد از مساحت استان است که با توجه به محدودیت‌های منابع آب طی سال‌های اخیر حدود ۲۹۰ هزارهکتار آن تحت کشت زراعی و باغی قرار می‌گیرد .

به گفته مسوولان قرار است سالانه سه هزار هکتار از اراضی استان جهت توسعه کشت محصولات گلخانه‌ای، درختان پسته و گیاهان دارویی که به آب کمی نیاز دارند اختصاص داده شود .

تعداد اشتغال ایجاد شده در بخش کشاورزی اصفهان بیش از ۱۸۰ هزار نفر معادل ۱۲ درصد از اشتغال ایجاد شده دراستان است .


نظرات

نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
متن :

تصویر :

برچسب ها : 
طراحی سایت : پیام گستر